Vooraankondiging marktconsultatie Data en AI

Samenvatting

Vooraankondiging – Marktconsultatie Data & Artificial Intelligence. Het Ministerie van Defensie (Directie Materiele Instandhouding COMMIT) is voornemens in november 2026 een marktconsultatie te publiceren over Data & Artificial Intelligence (Data & AI). Met deze vooraankondiging informeert Defensie de markt vooraf, zodat geïnteresseerde partijen zich kunnen voorbereiden op hun deelname aan de daadwerkelijke marktconsultatie. Waarom Data & AI belangrijk is: In de komende jaren zullen Data & AI in grote mate bepalen hoe snel en hoe goed de krijgsmacht waarneemt, besluit en handelt. Data & AI versterkt de informatiepositie, ondersteunt militaire besluitvorming, maakt onbemande en autonome systemen mogelijk en maakt logistiek en bedrijfsvoering effectiever. De technologie ontwikkelt zich snel en specialistische expertise blijft schaars. Het Ministerie van Defensie verwacht de komende jaren een structurele en substantiële behoefte en kan niet zelfstandig in alle benodigde kennis, capaciteit en innovatie voorzien. Defensie zoekt daarom een structurele, ministeriebrede samenwerking met de markt. Scope van de consultatie: De consultatie beslaat de gehele levenscyclus van Data & AI: van governance, beleid, architectuur en verantwoord gebruik van AI tot het ontwerp, de ontwikkeling, inzet, opschaling, exploitatie en doorontwikkeling van oplossingen, inclusief adoptie, kennisoverdracht en Data & AI-geletterdheid. De behoefte omvat drie belangrijke ontwikkelgebieden (besluitvormingsondersteunende systemen, autonome systemen en gevechtsondersteuning) binnen de maritieme, land-, lucht-, cyber-, ruimte-, joint- en bedrijfsoperatiedomeinen. Reacties die slechts een deel van de scope beslaan, zijn welkom. Buiten scope: Het Ministerie van Defensie organiseert de volgende gebieden via andere contracten: opslag- en compute-infrastructuur, informatiemanagement, generieke cybersecurity, transmissie en connectiviteit, en het inhuren van individuele professionals. Databeveiliging, AI-specifieke beveiliging, het draaien van modellen op edge-apparatuur en de logica van datatransport vallen wel binnen de scope. De consultatiedocumentatie beschrijft deze grenzen in meer detail. Innovatie en korte-cycluslevering: De Data & AI-behoefte ontwikkelt zich in weken en maanden in plaats van jaren. Defensie zoekt daarom naar een manier van werken met de markt gebaseerd op korte cycli, snelle validatie en aantoonbare waarde. Innovatie vormt een integraal onderdeel van het werk, geen apart experimenteel traject: succesvolle experimenten en proofs of concept moeten snel overgaan naar productie, opschaling en exploitatie. De consultatie verkent hoe Defensie dit kan organiseren, inclusief toegang tot specialistische leveranciers, start-ups, scale-ups en onderzoeksinstellingen, en hoe co-sourcing met Defensieteams de kennisoverdracht kan versterken. Beoogde marktaanpak: Het Ministerie van Defensie presenteert zijn beoogde marktaanpak, gebaseerd op samenwerking met meerdere marktpartijen in één Data & AI-ecosysteem. De consultatie behandelt onder meer de structuur van de behoefte, het contractmodel, gunnings- en prijsmodellen, ecosysteemsamenwerking, de route van innovatie naar productie, intellectueel eigendom en exit, beveiliging en soevereiniteit, en barrières voor deelname. Defensie presenteert deze aanpak als een werkhypothese en nodigt de markt uit om deze te helpen verfijnen. Defensie verwelkomt constructieve, onderbouwde input, inclusief verbeterpunten, praktische alternatieven en een toelichting op aspecten die deelname zouden kunnen belemmeren. Wie mag deelnemen: De consultatie staat open voor alle geïnteresseerde partijen, Nederlands en buitenlands, inclusief grote en kleine ondernemingen, generalistische en specialistische leveranciers, start-ups, scale-ups, technologiepartners en kennisinstellingen. Geografische participatie en soevereiniteit vormen onderdeel van de consultatieonderwerpen. Hoe voor te bereiden: De vragenlijst bevat een capability mapping en vragen over capaciteit, security.